Kişilərdə meme xərçəngi, meme toxumasundaki hüceyrələrin nəzarətsiz şəkildə artması nəticəsində yaranan nadir lakin ciddi bir xəstəliktır. Kişilərdə meme toxuması qadınlara görə daha az gelişmiş olsa da tamamilə yok deyil və bu toxumadan qaynaqlanan xərçənglər müşahidə oluna bilər. Toplumda meme xərçənginin yalnız qadınlara özgü olduğu düşünülse də, kişilərdə də xüsusilə irəli yaşlarda yarana bilər.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Nədir?
Kişilərdə meme xərçəngi, meme bezlerinde olan hüceyrələrin genetik dəyişikliklər nəticəsində nəzarətsiz çoxalması ilə inkişaf edir. Ən tez-tez müşahidə olunan türü invaziv duktal karsinomdur. Kişilərdə meme xərçəngi adətən tek memede və meme başına yakın nahiyədə yaranır. Xəstəlik nadir görülmesine rağmen, erkən diaqnoz konulduğunda müalicə başarısı yüksəkdir. lakin əlamətlərin adətən göz ardı edilməsi səbəbindən diaqnoz gecikə bilər.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Əlamətləri hansılardır?
Kişilərdə meme xərçəngi əlamətləri əksəriyyəti vaxt memede fərq edilən fiziki dəyişikliklərlə yaranır. Bu əlamətlər adətən ağrısızdır və bu səbəbdən önemsenmeyə bilər. Ən tez-tez qarşılaşılan əlamət, memede ele gələn sərt və nizamsız sınırlı bir kitledir. Zamanla dəridə və ya meme başında dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.
Kişilərdə meme xərçəngi əlamətləri belə olur:
Memede ele gələn sərt, ağrısız kitle
Meme başında içe çekilme və ya şekil değişikliği
Meme başından qanlı və ya şeffaf ifrazat
Meme cildinde qızartı, qalınlaşma və ya yara
Koltuk altında lenf vəzi şişliği
Kendi Kendine Meme müayinəsi Necə aparılır?
Kişilərdə kendi kendine meme müayinəsi, ayda bir kez duş zamanı və ya sonra aparıla bilər. Aynanın qarşısında meme başı və ətrafsi gözle incelenmeli, ardından parmaq uçlarıyla meme toxuması və koltuk altı nahiyəsi dairesel hareketlərlə nəzarət edilmelidir. sərtlik, kitle, həssaslıq və ya şekil değişikliği aşkar edilməsi halında vaxt itirmədən həkimə müraciət edilməlidir. Müntəzəm müayinə, erkən fərqındalık baxımından olduqca değerlidir.
Kişilərdə Memede Ele Gələn hər Kitle Xərçəng Midir?
Hayır, kişilərdə memede ele gələn hər kitle xərçəng anlamına gelmez. Ən tez-tez qarşılaşılan xoşxassəli vəziyyət jinekomastidir. Jinekomasti, hormonal dengesizliklərə bağlı olaraq meme toxumasının böyümesiyle yaranır və adətən yumuşak, simetrik bir yapıdadır. lakin sərt, nizamsız, tek taraflı və zamanla böyüyen kitlelər mütləq değerlendirilmelidir. Dəqiq ayrım yalnız tibbi müayinə və görüntüləmə üsullarıyle aparıla bilər.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Səbəbləri və Risk faktorları
Kişilərdə meme xərçəngi gelişiminde hormonal, genetik və ətraf mühitlə bağlı faktorlar rol oynayır. Xüsusilə östrojen səviyyəsinin artması riski yükseltir. bəzi kişilərdə aydın bir səbəb saptanamazken, bəzi şəxslərdə birden çox risk faktörü bir araya gelə bilər.
əsas risk faktorları belə sadalana bilər:
İləri yaş (xüsusilə 60 yaş sonra)
BRCA2 gen mutasyonu kimi genetik meyillilik
Ailede meme xərçəngi anamnezi
Qaraciyər xəstəlikləri
Obezite
Testis xəstəlikləri və ya hormon müalicələri
Uzun müddətli östrojen məruz qalma
Kişilərdə Meme Xərçəngi Diaqnoz Prosesi
Diaqnoz prosesi ayrıntılı bir fizik müayinə ilə başlayır. Həkim, memede ele gələn kitlenin xüsusilərini değerlendirir. Ardından görüntüləmə üsulları istifadə olunur. Kişilərdə adətən ultrason və mamografi birlikdə tətbiq olunur. Şüpheli tapıntılar saptandığında biyopsi yapılaraq dəqiq diaqnoz qoyulur. Lazım hallarda MR və ek tetkiklər ilə xəstəliyin mərhələsi belirlenir.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Müalicə Üsulları
Müalicə planı; xərçəngin mərhələsinə, şişin xüsusilərine və pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə görə belirlenir. Kişilərdə ən tez-tez tətbiq olunan müalicə üsulu cərrahidir. Əksəriyyəti vakada mastektomi, yani meme toxumasının alınması seçim olunur. Cərrahi sonra radioterapiya, kimyaterapiya və ya hormon müalicəsi tətbiq edilə bilər. Xüsusilə hormon duyarlı şişlərdə hormon müalicəsi vacib bir yer tutar.
Jinekomasti ilə Xərçəng Necə Ayırt Olunur?
Jinekomasti adətən hər iki memede birden, yumuşak və geniş yayılmış bir böyümə şəklində müşahidə olunurken; meme xərçəngi əsasən tek memede, sərt və nizamsız sınırlı bir kitle olaraq yaranır. Jinekomasti ağrılı ola bildiyi halda, xərçəng adətən ağrısızdır. lakin dəqiq ayrım yalnız klinik müayinə, görüntüləmə və lazımdırse biyopsi ilə aparıla bilər.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kişilərdə meme xərçəngi nə qədər yaygındır?
Kişilərdə meme xərçəngi nadir müşahidə olunur və tüm meme xərçəngi vakalarının yaklaşık %1’ini oluşturur. lakin nadir olması, riskin yok olduğu anlamına gelmez. Xüsusilə irəli yaşta olan, ailesinde meme xərçəngi anamnezi olan və ya hormonal dengesizlik yaşayan kişilərdə risk arta bilər. Toplumda kifayət qədər fərqındalık olmadığı üçün diaqnoz adətən gec konulmaqdadır.
Kişilərdə meme xərçəngi ağrı yapar mı?
Kişilərdə meme xərçəngi əksəriyyəti vaxt ağrısız seyreder. Bu vəziyyət, xəstəliyin aşkar edilməsini geciktirə bilər. Ağrı adətən irəli mərhələlərdə, dəri tutulumu olduqda və ya ətraf toxumalara yayılım gerçekleştiğinde yaranır. Ağrının olmaması, kitlenin zararsız olduğu anlamına gelmez.
Kişilərdə memede ele gələn hər kitle xərçəng midir?
Hayır, kişilərdə memede ele gələn hər kitle xərçəng deyil. Ən tez-tez müşahidə olunan səbəb jinekomastidir və bu vəziyyət xoşxassəlidur. lakin sərt, nizamsız sınırlı, tek taraflı və zamanla böyüyen kitlelər mütləq değerlendirilmelidir. Dəqiq ayrım yalnız tibbi müayinələrlə aparıla bilər.
Kişilərdə meme xərçəngi genetik midir?
Bəzi kişilərdə meme xərçəngi genetik faktorlarla əlaqəlidir. Xüsusilə BRCA2 gen mutasyonu taşıyan kişilərdə meme xərçəngi riski aydın şəkildə artar. Ailesinde meme və ya yumurtalık xərçəngi anamnezi olan kişilərin genetik danışmanlık alması tövsiyə olunur. lakin vakaların tamamı genetik deyil.
Kişilərdə meme xərçəngi hansı yaşlarda müşahidə olunur?
Kişilərdə meme xərçəngi adətən 60 yaş və sonra müşahidə olunur. Yaş irəlilədikcə hormonal dəyişikliklər və hüceyrəvi zədələnmə riski arttığı üçün xəstəlik daha tez-tez yaranır. Genç yaşta müşahidə olunması nadirdir lakin tamamilə imkânsız deyil.
Kişilərdə meme xərçəngi necə diaqnoz olunur?
Diaqnoz prosesi fizik müayinə ilə başlayır. Ardından ultrason və mamografi kimi görüntüləmə üsulları istifadə olunur. Şüpheli hallarda biyopsi yapılaraq dəqiq diaqnoz qoyulur. Lazım hallarda xəstəliyin yayılımını değerlendirmək üçün ek görüntüləmə tetkikləri istenə bilər.
Kişilərdə meme xərçəngi müalicə edilə bilər mi?
Evet, kişilərdə meme xərçəngi müalicə edilə bilər bir xəstəliktır. Erkən mərhələdə diaqnoz edildikdə müalicə başarısı olduqca yüksəkdir. Cərrahi, hormon müalicəsi, kimyaterapiya və radioterapiya kimi üsullar xəstəliyin mərhələsinə görə planlanır. Erkən diaqnoz, sağkalımı belirleyen ən vacib faktördür.
Kişilərdə meme xərçəngi tekrarlar mı?
Müalicə sonra müntəzəm izləmə yapılmadığında və ya bəzi yüksək riskli şiş tiplerinde nüks müşahidə oluna bilər. Bu səbəbdən müalicə sonra nəzarətlər aksatılmamalıdır. Həkimin önerdiği izləmə programı, olası tekrarların erkən saptanmasını təmin edir.
Tibbi xəbərdarlıq
Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.
Mənbələr
Orijinal türkcə məqalə (əsas tərcümə mənbəyi): https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/erkeklerde-meme-kanseri-nedir-erkeklerde-meme-kanseri-neden-olur-belirtileri-ve-tedavisi
NHS — Cancer (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nhs.uk/conditions/cancer/
National Cancer Institute — Cancer information (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.cancer.gov/
NICE — Cancer guidance (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nice.org.uk/guidance/conditions-and-diseases/cancer
Anadoluda «Ümumi cərrahiyyə» sahəsi üzrə həkimlər
Tez-tez verilən suallar
Kişilərdə Meme Xərçəngi Nədir?
Kişilərdə meme xərçəngi, meme bezlerinde olan hüceyrələrin genetik dəyişikliklər nəticəsində nəzarətsiz çoxalması ilə inkişaf edir. Ən tez-tez müşahidə olunan türü invaziv duktal karsinomdur. Kişilərdə meme xərçəngi adətən tek memede və meme başına yakın nahiyədə yaranır. Xəstəlik nadir görülmesine rağmen, erkən diaqnoz konulduğunda müalicə başarısı yüksəkdir. lakin əlamətlərin adətən göz ardı edilməsi səbəbindən diaqnoz gecikə bilər.
Kişilərdə Meme Xərçəngi Əlamətləri hansılardır?
Kişilərdə meme xərçəngi əlamətləri əksəriyyəti vaxt memede fərq edilən fiziki dəyişikliklərlə yaranır. Bu əlamətlər adətən ağrısızdır və bu səbəbdən önemsenmeyə bilər. Ən tez-tez qarşılaşılan əlamət, memede ele gələn sərt və nizamsız sınırlı bir kitledir. Zamanla dəridə və ya meme başında dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.
Kendi Kendine Meme müayinəsi Necə aparılır?
Kişilərdə kendi kendine meme müayinəsi, ayda bir kez duş zamanı və ya sonra aparıla bilər. Aynanın qarşısında meme başı və ətrafsi gözle incelenmeli, ardından parmaq uçlarıyla meme toxuması və koltuk altı nahiyəsi dairesel hareketlərlə nəzarət edilmelidir. sərtlik, kitle, həssaslıq və ya şekil değişikliği aşkar edilməsi halında vaxt itirmədən həkimə müraciət edilməlidir. Müntəzəm müayinə, erkən fərqındalık baxımından olduqca değerlidir.
Kişilərdə Memede Ele Gələn hər Kitle Xərçəng Midir?
Hayır, kişilərdə memede ele gələn hər kitle xərçəng anlamına gelmez. Ən tez-tez qarşılaşılan xoşxassəli vəziyyət jinekomastidir. Jinekomasti, hormonal dengesizliklərə bağlı olaraq meme toxumasının böyümesiyle yaranır və adətən yumuşak, simetrik bir yapıdadır. lakin sərt, nizamsız, tek taraflı və zamanla böyüyen kitlelər mütləq değerlendirilmelidir. Dəqiq ayrım yalnız tibbi müayinə və görüntüləmə üsullarıyle aparıla bilər.
Jinekomasti ilə Xərçəng Necə Ayırt Olunur?
Jinekomasti adətən hər iki memede birden, yumuşak və geniş yayılmış bir böyümə şəklində müşahidə olunurken; meme xərçəngi əsasən tek memede, sərt və nizamsız sınırlı bir kitle olaraq yaranır. Jinekomasti ağrılı ola bildiyi halda, xərçəng adətən ağrısızdır. lakin dəqiq ayrım yalnız klinik müayinə, görüntüləmə və lazımdırse biyopsi ilə aparıla bilər.
Kişilərdə meme xərçəngi nə qədər yaygındır?
Kişilərdə meme xərçəngi nadir müşahidə olunur və tüm meme xərçəngi vakalarının yaklaşık %1’ini oluşturur. lakin nadir olması, riskin yok olduğu anlamına gelmez. Xüsusilə irəli yaşta olan, ailesinde meme xərçəngi anamnezi olan və ya hormonal dengesizlik yaşayan kişilərdə risk arta bilər. Toplumda kifayət qədər fərqındalık olmadığı üçün diaqnoz adətən gec konulmaqdadır.
Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.