Sistosel: əlamətlər, səbəblər və müalicə

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Nədir?

Mesanenin normalde bulunduğu yerden aşağı düzgün kayaraq vajina ön duvarına düzgün çıkıntı yapmasına sistosel adlanır. Halk arasında sidik kesesi sarkması olaraq da tanınan bu vəziyyət, pelvik dabanı destekleyen əzələ və bağların zəiflaması nəticəsində inkişaf edir.

Qadın anatomisinde Sidik kisəsi ilə vajina arasında dəstək görevi gören toxumalar mövcuddur. Bu toxumaların vaxt ərzində güç kaybetmesi halda Sidik kisəsi aşağı düzgün yer dəyişdirə bilər. Yüngül hallarda əlamət müşahidə olunmaya bilər. daha irəli səviyyələrdə gündəlik həyatı təsir edən yakınmalar yarana bilər.

Sistosel xüsusilə doğuş yapmış qadınlarda, irəli yaş grubunda və pelvik taban kaslarında zəiflık olan şəxslərdə daha tez-tez müşahidə olunur. Erkən diaqnoz sayəsində ilerlemenin önüne gecmək mümkündür.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Nədən yaranır?

Pelvik taban nahiyəsindəki dəstək toxumaların zərər görmesi və ya zəiflaması sistoselin əsas səbəbidir. həyat boyu məruz kalınan müxtəlif faktorlar mesanenin aşağı düzgün sarkmasına zemin hazırlaya bilər.

Ən tez-tez müşahidə olunan səbəblər bunlardır:

Normal doğuşlar

İləri yaş

Menopoz sonra östrojen azalması

Həddindən artıq çəki

Xroniki qəbizlik

Tez-tez ağır kaldırma

Pelvik nahiyə ameliyatları

Bağ toxuması zəiflığı

Doğuş zamanı pelvik kaslarda yaranan gerilmelər, irəliləyən yıllarda daha aydın hale gelə bilər. Menopoz sonra hormon səviyyələrindeki dəyişikliklər də dəstək toxumaların dayanıklılığını azalda bilər. Birden çox risk faktörünün bulunması sidik torbası sarkması inkişaf ihtimalini artıra bilər. Bu səbəbdən risk grubundaki kişilərin müntəzəm kontrollerini ihmal etmemesi əhəmiyyət daşıyır.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Dereceləri Hansılardır?

Sistosel, sarkmanın şiddetine görə fərqli derecelərdə təsnif edilir. Derecelendirme, müalicə planının belirlenmesinde vacib rol oynayır.

Ümumi olaraq istifadə olunan sınıflama bu şəkildədir:

1. derece sistosel: Sidik kisəsi yüngül şəkildə aşağı inmiştir.

2. derece sistosel: Sidik kisəsi vajina girişine qədər yaklaşmıştır.

3. derece sistosel: Sidik kisəsi vajina girişinden dışarı düzgün çıkıntı yapar.

4. derece sistosel: Mesanenin vacib hissəsi vajina dışına sarkmıştır.

Yüngül dereceli hallarda aydın şikayət olmaya bilər. İləri derecelərdə isə təzyiq hiss, sidik kaçırma və mesaneyi tam boşaltamama kimi əlamətlər daha tez-tez müşahidə olunur. Sarkmanın derecesi, müayinə zamanı edilən qiymətləndirmələrlə müəyyən edilir. Müalicə yanaşması da böyük ölçüde bu sınıflandırmağa görə şekillenir.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Əlamətləri hansılardır?

Əlamətlər sarkmanın səviyyəsine bağlı olaraq dəyişiklik göstərə bilər. bəzi şəxslər uzun müddət hiçbir yakınma yaşamazken bəzi pasiyentlərdə gündəlik həyatı təsir edən şikayətlər yarana bilər.

Geniş yayılmış müşahidə olunan əlamətlər bunlardır:

Vajinada dolgunluk hiss

Pelvik nahiyədə təzyiq hiss

Sidik kaçırma

Tez-tez idrara çıkma

Sidik yaparken çətinlanma

Mesaneyi tam boşaltamama hiss

İlişki zamanı narahatlıq hiss

Uzun müddət ayaqda kalınca artan təzyiq hiss

Şikayətlər günün irəliləyən saatlerinde daha aydın hale gelə bilər. Xüsusilə ağır fiziki aktivite sonra təzyiq hissinde artım müşahidə oluna bilər. Vaginal nahiyədə ele gələn bir çıkıntı hissedilmesi irəli dereceli sistosel üçün diqqət çekici əlamətlərdən biridir.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Necə Diaqnoz Olunur?

Diaqnoz prosesi ətraflı pasiyent anamnezi və fizik müayinə ilə başlayır. Pasiyentin yaşadığı əlamətlər qiymətləndirilir, ardından pelvik müayinə aparılır. Tanıyı desteklemək məqsədilə müxtəlif üsullardan yararlanıla bilər:

Pelvik müayinə

Sidik tahlili

Sidik kisəsi funksiya testləri

Ürodinamik müayinələr

Ultrasəs müayinəsi

Maqnit-rezonans tomoqrafiya (MR)

Müayinə zamanı hastadan öksürmesi və ya ıkınması istenə bilər. Böylece sarkmanın derecesi daha net qiymətləndirilə bilər. Sidik yapma sorunlarının müşayiət ettiği hallarda Sidik kisəsi fonksiyonlarını inceleyen testlər diaqnoz prosesinə töhfə təmin edə bilər.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Müalicəsi Necə aparılır?

Müalicə planı pasiyentin yaşı, şikayətlərinin şiddeti və sarkmanın derecesine görə müəyyən edilir. Yüngül hallarda cərrahi olmayan üsullar seçim edilə bilər.

tətbiq olunabilecek müalicə seçenekləri arasında bunlar yer alır:

Pelvik taban egzersizləri

Kegel egzersizləri

Pesser istifadəsi

həyat tərzi dəyişiklikləri

Hormon müalicələri

Cərrahi müalicə

Pelvik taban kaslarını güçlendirmeyi amaçlayan egzersizlər erkən mərhələlərdə olduqca faydalı ola bilər. Pesser adlanan xüsusi dəstək aparatları da bəzi pasiyentlərdə uğurlu nəticələr təmin edə bilər. İləri dereceli hallarda və ya gündəlik həyatı ciddi şəkildə təsir edən hallarda cərrahi seçeneklər gündeme gelə bilər.

Sidik Torbası Sarkmasını qarşısını almaq üçün İpuçları

Pelvik taban sağlamlığını korumağa yönəlmiş alışkanlıklar, sistosel inkişaf riskini azalda bilər. Xüsusilə risk grubundaki qadınlar üçün qoruyucu tədbirlər əhəmiyyət daşıyır.

gündəlik həyatda tətbiq olunabilecek önerilər bunlardır:

Sağlam çəki aralığını korumaq

Müntəzəm pelvik taban egzersizləri yapmaq

Kabızlığı qarşısını almaq

Ağır yük kaldırmaktan kaçınmaq

Lif baxımından zəngin beslenmək

Kifayət qədər su tüketmək

Doğuş sonra pelvik taban rehabilitasyonunu ihmal etmemək

Kasların güclü kalması, Sidik kisəsi və digər pelvik organların desteklenmesine kömək edir. Müntəzəm məşq alışkanlığı uzun vadede qoruyucu təsir təmin edə bilər.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) Ameliyatı

Cərrahi müalicə, irəli dereceli sistosel vakalarında və ya digər üsulların kifayət qədər olmadığı hallarda tətbiq edilə bilər. Ameliyatın amacı mesaneyi yenidən anatomik olaraq düzgün konumuna yerleştirmektir. Operasyon zamanı zəiflamış vaginal duvar desteklenir və pelvik taban güçlendirilir. bəzi hallarda şəxsin kendi toxumaları kullanılırken bəzi hallarda xüsusi dəstək materyallerinden yararlanıla bilər.

Əməliyyat sonra sağalma prosesi şəxsin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə və tətbiq olunan üsule görə dəyişiklik göstərə bilər. Həkim önerilerine uyulması sağalma prosesinin daha sağlam ilerlemesine töhfə verir.

Sistosel (Sidik Kesesi Sarkması) haqqında Tez-tez verilən suallar

Sistosel öz-özünə düzelir mi?

Sistosel adətən öz-özünə düzelmez. Yüngül hallarda şikayətlər uzun müddət sabit kala bilər. Pelvik taban egzersizləri ilerlemeyi yavaşlata bilər lakin mövcud sarkmayı tamamilə ortadan kaldırmaya bilər. Uyğun müalicə planı üçün həkim qiymətləndirilməsi lazımdır.

Sistosel hansı yaşlarda daha tez-tez müşahidə olunur?

Hər yaşta müşahidə oluna bilməsinə rağmen irəli yaşlarda daha tez-tez yaranır. Menopoz sonra dövrdə bağ toxumalarındaki güç itkisi riskin artmasına səbəb ola bilər. Doğuş anamnezi olan qadınlarda müşahidə olunma tezliyi daha yüksəkdir.

Sistosel sidik kaçırmağa səbəb olur mu?

Evet, bəzi pasiyentlərdə sidik kaçırma müşahidə oluna bilər. Mesanenin normal pozisyonundan ayrılması, sidik nəzarət mekanizmasını təsir edə bilər. Xüsusilə öksürme, gülme və ya fiziki aktivite zamanı kaçırma şikayətləri yarana bilər.

Sistosel ameliyatından sonra təkrar sarkma olur mu?

uğurlu əməliyyat sonra uzun illər sorunsuz bir dövr yaşana bilər. Yine də yaşlanma, ağır kaldırma və ya pelvik taban zəiflığı kimi faktorlar səbəbindən vaxt ərzində yenidən sarkma inkişaf edə bilər. Müntəzəm məşq edilməsi riski azaltmağa kömək edə bilər.

Tibbi xəbərdarlıq

Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.

Mənbələr

Orijinal türkcə məqalə (əsas tərcümə mənbəyi): https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/sistosel-nedir-belirtileri-ve-tedavisi
NHS — Urological conditions (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nhs.uk/conditions/
NICE — Urological conditions guidance (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nice.org.uk/guidance
BAUS — Patient information (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.baus.org.uk/patients/

Tez-tez verilən suallar

Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.