Stenokardiya: əlamətlər, səbəblər və müalicə

Anjina Pektoris Nədir?

Ürək kası davamlı çalışan bir yapıdır və müntəzəm olaraq oksijene ehtiyac duyar. Koroner arter adlanan damarlar, ürək kasına lazım kanı daşıyır. Bu damarların daralması və ya qan akışının azalması halda ürək kifayət qədər oksijeni alamaz. yaranan sinə ağrısı və ya narahatlıq hiss anjina pektoris olaraq tərif olunur.

Ağrı əsasən göğsün orta hissəsində hiss olunur. bəzi şəxslərdə təzyiq, sıxılma, yanma və ya ağırlık hiss şəklində tarif olunur. Şikayətlər boyun, çənə, sırt, omuz və ya kollara yayıla bilər. Xüsusilə fiziki aktivite zamanı ortaya çıkması diqqət çekici bir özelliktir.

Anjina pektoris fərqli növlərdə müşahidə oluna bilər. Stabil anjina adətən eforla yaranır və dinlenmeyle azalır. İnstabil anjina isə daha ciddi qəbul olunur. Dinlenme zamanı hətta inkişaf edə bilər və acil qiymətləndirmə gerektirə bilər.

Anjina Pektoris Nədən yaranır?

Anjina pektorisin ən geniş yayılmış səbəbi koroner arter hastalığıdır. Damar duvarlarında toplanan yağ, kolesterol və digər maddələr zamanla damarların daralmasına yol açar. Qan akışı azaldığında ürək kası kifayət qədər oksijen alamaz.

Risk faktorlarınin bilinmesi xəstəliyin qarşısının alınması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Ən tez-tez müşahidə olunan səbəblər arasında bunlar yer alır:

Koroner arterlərdə daralma və ya tıxanıqlıq

Yüksək qan təzyiqi

Yüksək kolesterol səviyyələri

Diabet

Obezite

Hareketsiz həyat tərzi

İləri yaş

Ailede ürək xəstəliyi anamnezi

Intensiv stress

Bəzi şəxslərdə damar spazmları da müvəqqəti olaraq qan akışını azalda bilər. Ürək kapak xəstəlikləri, ciddi kansızlık və ya bəzi ritim pozğunluqları da anjina gelişimine katkıda ola bilər. əsasda duran səbəbin belirlenmesi müalicə planlamasında böyük əhəmiyyət daşıyır.

Anjina Pektoris Əlamətləri hansılardır?

Sinə ağrısı anjina pektorisin ən tanınan əlamətsidir. Ağrı əksəriyyəti vaxt sıxılma və ya təzyiq hiss şəklində tarif olunur. Kişi göğsünün üzərində ağır bir yük varmış kimi hissedə bilər.

Əlamətlər yalnız göğüs nahiyəsi ilə məhdud kalmaya bilər. Kalbin oksijen ihtiyacının qarşılanamadığı dövrlərdə fərqli yakınmalar da müşahidə oluna bilər.

Geniş yayılmış anjina pektoris əlamətləri bunlardır:

Göğüste təzyiq və ya sıxılma hiss

Sol kola yayılan ağrı

Boyun və çənə nahiyəsində narahatlıq

Sırt və ya omuz ağrısı

Nəfəs darlığı

Halsızlıq

Başgicəllənmə

Soyuq tərləmə

Mədə ürəkbulanması

Qadınlarda əlamətlər vaxt vaxt fərqli seyredə bilər. Klasik sinə ağrısı əvəzinə yorğunluq, nəfəs darlığı və ya mədə nahiyəsində narahatlıq ön planda ola bilər. Bu səbəbdən əlamətlərin dikkatle qiymətləndirilməsi lazımdır.

Anjina Pektoris Necə Diaqnoz Olunur?

Diaqnoz prosesi ətraflı bir pasiyent anamnezi ilə başlayır. Ağrının nə vaxt ortaya çıktığı, nə qədər sürdüğü və hansı hallarda arttığı qiymətləndirilir. Həkim, şəxsin risk faktorlarıni də nəzərə bulundurur.

Fizik müayinə sonra müxtəlif testlərdən yararlanılır. Amaç, kalbe giden qan akışını qiymətləndirmək və mümkün damar xəstəliklərını ortaya koymaktır. Şikayətlərin xüsusiyyətləri diaqnoz baxımından vacib ipuçları təmin edir.

Erkən dövrdə edilən qiymətləndirmələr, ürək krizi kimi ciddi ağırlaşmaların qarşısının alınmasıne kömək edə bilər. Bu səbəbdən sinə ağrısı şikayətləri ihmal edilmemelidir.

Anjina Pektoris Nəyə Yol Açar?

Müalicə edilmeyen anjina pektoris vaxt ərzində daha ciddi ürək problemlərinə səbəb ola bilər. Davamlı olaraq yetersiz oksijen sahə ürək kası zərər görə bilər. Bu vəziyyət şəxsin həyat keyfiyyətini aydın şəkildə təsir edə bilər.

mümkün ağırlaşmalar arasında bunlar yer alır:

Ürək krizi

Ürək çatışmazlığı

Ürək ritim pozğunluqları

Məşq kapasitesinde azalma

gündəlik aktivitelərdə kısıtlanma

Qəfil kardiyak olay riski

İnstabil anjina xüsusilə yüksək risk taşıyan bir tablodur. Acil tibbi qiymətləndirmə tələb edir. Uyğun müalicə tətbiq olunmadığında ciddi nəticələr yarana bilər.

Anjina Pektoris Diaqnozu və Tətbiq olunan Testlər

Diaqnoz prosesində fərqli üsullardan yararlanılır. hər test kalbin strukturu, funksiyaları və ya damarların vəziyyəti haqqında məlumat təmin edir. Pasiyentin klinik tablosuna görə uyğun müayinələr planlaşdırılır.

Tez-tez istifadə olunan diaqnoz üsulları bunlardır:

Elektrokardiyografi (EKG)

Efor testi

Ekokardiyografi

Qan testləri

Koroner BT anjiyografi

Miyokard perfüzyon sintigrafisi

Koroner anjiyografi

EKG, kalbin elektriksel aktivitesini qiymətləndirir. Efor testi zamanı kalbin fiziki aktiviteye verdiği cavab incelenir. Koroner anjiyografi isə damarların birbaşa görüntülenmesini sağlayan vacib bir üsuldir.

Diaqnoz prosesində əldə edilən tapıntılar, xəstəliyin derecesinin belirlenmesine kömək edir. Böylece şəxsə xüsusi müalicə planı oluşturula bilər.

Anjina Pektoris Müalicəsi Necə aparılır?

sağlamaktır. Müalicə planı xəstəliyin səbəbinə, şiddetine və şəxsin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə görə dəyişə bilər.

Dərman müalicəsi bir çox hastada ilk seçim edilən üsuldir. Ürək üzərindəki yükü azaltan və ya damarları genişleten dərmanlar istifadə edilə bilər. Kolesterol və qan təzyiqi nəzarəti də müalicənin vacib parçaları arasında yer alır.

Müalicə seçenekləri arasında bunlar mövcuddur:

Damar genişletici dərmanlar

Beta blokerlər

Kalsiyum kanal blokerləri

Qan sulandırıcı dərmanlar

Kolesterol düşürücü müalicələr

həyat tərzi dəyişiklikləri

Koroner anjiyoplasti və stent tətbiqləri

Koroner bypass cərrahiyyəsi

Müntəzəm məşq, sağlam qidalanma və çəki nəzarəti ürək sağlamlığının qorunmasına töhfə verir. Risk faktorlarınin nəzarət altına alınması müalicənin başarısını artırır.

Anjina Pektoris haqqında Tez-tez verilən suallar

Anjina pektoris ürək krizi midir?

Anjina pektoris ilə ürək krizi eyni şey deyil. Anjina zamanı ürək kasına giden qan akışı azalır lakin adətən davamlı zədələnmə oluşmaz. Ürək krizinde isə qan akışı ciddi şəkildə kesilir və ürək toxumasında zədələnmə yarana bilər. bəzi anjina növləri ürək krizi riskinin arttığını göstərə bilər.

Anjina pektoris ağrısı nə qədər sürer?

Stabil anjina ağrısı əsasən bir neçə dakika sürer. Dinlenme və ya uyğun dərman istifadəsi sonra adətən azalır. Ağrının 15-20 dakikadan uzun sürmesi və ya gidərək şiddetlenmesi acil qiymətləndirmə gerektirə bilər.

Anjina pektoris tamamilə sağalır mi?

Müalicənin amacı əlamətləri nəzarət altına almaq və ağırlaşma riskini azaltmaktır. əsasda duran damar hastalığının derecesine görə uzun dövr izləmə lazım ola bilər. Müntəzəm müalicə və həyat tərzi dəyişiklikləri sayəsində bir çox kişi gündəlik yaşamını rahat şəkildə sürdürə bilər.

Anjina pektoris kimlərdə daha tez-tez müşahidə olunur?

İləri yaş, yüksək qan təzyiqi, diabet və yüksək kolesterol kimi risk faktorlarıne malik şəxslərdə daha tez-tez müşahidə olunur. Ailede erkən yaşta ürək xəstəliyi anamnezi olan şəxslərdə risk arta bilər. Sağlam həyat vərdişləri riskin azaltılmasına kömək edə bilər.

Tibbi xəbərdarlıq

Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.

Mənbələr

Orijinal türkcə məqalə (əsas tərcümə mənbəyi): https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/anjina-pektoris-nedir-belirtileri-ve-tedavisi
NHS — Heart and circulation conditions (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nhs.uk/conditions/cardiovascular-disease/
NICE — Cardiovascular conditions guidance (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nice.org.uk/guidance/conditions-and-diseases/cardiovascular-conditions
British Heart Foundation — Heart information (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.bhf.org.uk/informationsupport

Anadoluda «Kardiologiya» sahəsi üzrə həkimlər

Ertan Ökmen

FESC, Kardiologiya professoru

Kardiologiya

Klinikanın bütün həkimləri

Tez-tez verilən suallar

Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.