Tez-tez sidiyə getmə: səbəblər və həkimə müraciət

Tez-tez İdrara Çıkma Nədir?

Gün üçünde sekiz kereden çox idrara gitme ihtiyacı olaraq tərif olunur. Bu vəziyyət yalnızca gündüz saatlerinde deyil gece uykudan uyanıp tez-tez tez-tez tuvalete gitme (noktüri) şəklində də özünü göstərə bilər. İdrar miktarında artım olmadan sadece tez-tez aralıklarla tuvalete çıkma da bu tanıma girer. Tez-tez idrara çıkmanın fizyolojik sınırları kişiden şəxsə dəyişiklik göstərə bilər; bu səbəbdən şəxsin kendi normal düzeninden sapmalar dikkate alınmalıdır.

Bu vəziyyətin altında basit səbəblər olabileceği kimi şəkər xəstəliyi, sidik yolu infeksiyaları, mesane kaslarındaki bozukluklar və ya nevroloji narahatlıqlar kimi kompleks səbəblər də yata bilər. Bu səbəbdən tez-tez idrara çıkma, basit bir alışkanlık değişikliği kimi görülmemeli; xüsusilə beraberinde başka əlamətlər varsa değerlendirilmelidir.

Tez-tez sidiyə getmə: səbəblər və həkimə müraciət

Tez-tez idrara çıkmanın səbəbləri fizyolojik, enfeksiyöz, hormonal və ya nevroloji ola bilər. gündəlik su alımının artması, kafeinli içkilərin çox istehlakı kimi basit etkenlər də bu vəziyyəti tetikleyə bilər. lakin sidik yolu infeksiyası, diabet, mesane kası problemləri və prostat xəstəlikləri kimi vəziyyətlər altta yatan medikal sebeplər arasında yer alır. Tez-tez idrara çıkmağa yol açabilecek geniş yayılmış səbəblər belə sadalana bilər:

İdrar yolu infeksiyaları (İYE): Ən tez-tez qarşılaşılan səbəblərdən biridir. Yanma, ağrı və tez-tez idrara çıkma birlikdə müşahidə olunur.

Həddindən artıq aktif mesane: Mesane kaslarının istemsiz kasılması nəticəsində kişi tuvalete yetişemeden tez-tez tez-tez idrara çıkma ihtiyacı hisseder.

Diabet: Yüksək qan şəkəri, orqanizmin çox şekeri sidik yolu ilə atmasına səbəb olur, bu da tez-tez idrara çıkmayı tetiklər.

Hamiləlik: böyüyen rahmin mesaneye təzyiq yapması nəticəsində tez-tez tuvalet ihtiyacı yaranır.

İlaçlar: Diüretik (sidik söktürücü) dərmanlar mesane dolumunu artırır.

Stress və anksiyete: bəzi şəxslərdə psixoloji faktorlar mesane fonksiyonlarını təsir edə bilər.
Nevroloji bozukluklar: Onurğa beyni və ya sinir sistemini təsir edən xəstəliklər da bu duruma səbəb ola bilər.

Tez-tez idrara çıkma, yalnız başına bir xəstəlik deyil, adətən bir əlamətdir. Bu səbəbdən səbəbin araştırılması düzgün müalicəyə ulaşmaq üçün əsas adımdır.

Qadınlarda Tez-tez İdrara Çıkma Səbəbləri hansılardır?

Qadınlarda tez-tez idrara çıkmanın arkasında adətən sidik yolu infeksiyaları və pelvik taban kaslarının zəiflığı mövcuddur. Üriner sistem qadınlarda daha qısa olduğundan infeksiyalara daha açıq hale gəlir. Əlavə olaraq hormonal dəyişikliklər və doğuş sonra dönemlərdə mesane kontrolü bozula bilər. Qadınlarda tez-tez idrara çıkmağa səbəb ola biləcək vəziyyətlər:

İdrar yolu infeksiyaları: Qadınlarda çox daha yaygındır. Yanma və acil idrara çıkma hiss eşlik edir.

Hamiləlik: Rahmin böyüyərək mesaneye təzyiq yapması tez-tez tuvalet ihtiyacına səbəb olur.

Menopoz: Östrojenin azalması mesane kaslarını zəiflata bilər.

Pelvik taban kaslarının zəiflığı: Doğuş sonra və ya yaşla birlikdə inkişaf edə bilər.

Həddindən artıq aktif mesane: Qəfil, intensiv idrara çıkma hissiyle karakterizedir.
Qadınlarda mesane infeksiyaları və ya sistit: İdrar edərkən rahatsızlıkla birlikdə tez-tez idrara çıkma gözlenə bilər.

Qadınların tez-tez yaşadığı bu problem, xüsusilə gece uykusunu böldüğünde həyat keyfiyyətini ciddi oranda düşürə bilər. Şikayetlər uzun sürerse jinekolojik və ya ürolojik müayinə şarttır.

Kişilərdə Tez-tez İdrara Çıkma Səbəbləri hansılardır?

Kişilərdə tez-tez idrara çıkmanın ən geniş yayılmış səbəbi prostat vəzi böyümesidir. Prostat, mesanenin dərhal altında yer alır və böyüdükçe sidik kanalını sıkıştıraraq sidik yapmayı çətinlaştırır. Bu vəziyyət sadece idrara çıkmayı çətinlaştırmakla kalmaz, eyni zamanda mesanenin tam boşaltılamamasına və tez-tez idrara çıkmağa səbəb olur. Kişilərdə tez-tez idrara çıkmağa səbəb ola biləcək vəziyyətlər aşağıdakılardır:

xoşxassəli prostat böyüməsi (BPH): İdrar akışını yavaşlatır, tez-tez idrara çıkmağa səbəb olur.

Prostatit: Prostatın iltihaplanması nəticəsində sidik edərkən yanma və tez-tez çıkma müşahidə oluna bilər.

İdrar yolu infeksiyaları: Kişilərdə nadir görülse də ciddi şikâyetlər yarata bilər.

Diabet: Yüksək qan şəkəri idrarda şəkər artışına səbəb olur, bu da su atımını artırır.

Həddindən artıq aktif mesane: Mesane kaslarının nəzarətsiz kasılması tez-tez sidik hissine yol açar.

İdrar kanalında darlık: İdrarın geçişini çətinlaştıraraq tez-tez idrara çıkma ihtiyacına səbəb ola bilər.

Kişilərdə tez-tez idrara çıkma şikâyeti varsa və buna yanma, sidik edərkən çətinlanma və ya gece idrara kalkma kimi əlamətlər eşlik ediyorsa, prostat değerlendirmesi vacibdir.

Tez-tez İdrara Çıkma Necə müalicə olunur?

Tez-tez idrara çıkma müalicəsi, öncelikle altta yatan səbəbə bağlı olaraq planlanır. Müvəqqəti səbəblərə bağlıysa (məsələn çox maye istehlakı, kafein alımı), həyat tərzi düzenlemeləri kifayət qədər ola bilər. lakin infeksiya, diabet, prostat xəstəliyi kimi səbəblər varsa medikal müalicə lazım ola bilər. Tez-tez idrara çıkmada geniş yayılmış müalicə üsulları belə sadalana bilər:

Dərman müalicəsi: Infeksiya mənşəli hallarda istifadə olunur.

Mesane eğitimi: Tuvalete çıkma aralıklarının kontrollü şəkildə artırılması hedeflenir.

Pelvik taban əzələ egzersizləri: Xüsusilə qadınlarda faydalıdır, mesane kontrolünü artırır.

Pəhriz düzenlemesi: Kafein və asidik qidalar sınırlanır.

İdrar söktürücü dərmanların kontrolü: Gereksiz istifadəsi azaltılır.

Prostat ilaçları: Kişilərdə BPH mənşəli sorunlarda istifadə olunur.

Həddindən artıq aktif mesane ilaçları: Mesane kaslarının kontrolünü təmin edir.

Davranışsal terapi və stress yönetimi: Anksiyeteye bağlı hallarda psixoloji dəstək verilə bilər.

Bəzi pasiyentlərdə medikal müalicəyə yanıt alınamazsa cərrahi seçeneklər və ya botoks enjeksiyonu kimi irəli girişimsel müalicələr gündeme gelə bilər. Müalicə prosesi, şəxsə xüsusi olaraq planlanmalı və mutlaka mütəxəssis həkim tərəfindən yönlendirilmelidir.

Tibbi xəbərdarlıq

Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.

Mənbələr

Orijinal türkcə məqalə: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/sik-idrara-cikma-neden-olur
NHS — Urinary tract infections: https://www.nhs.uk/conditions/urinary-tract-infections-utis/
NHS — Enlarged prostate: https://www.nhs.uk/conditions/enlarged-prostate/

Anadoluda «Urologiya» sahəsi üzrə həkimlər

Elnur Allahverdiyev

Həkim-mütəxəssis

Urologiya

Muhammed Sulukaya

Urologiya

N. Yalçın İlker

Urologiya professoru

Urologiya

Klinikanın bütün həkimləri

Tez-tez verilən suallar

Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.