İnsan papilloma virüsü (HPV) səbəbindən yaranan, dəri və mukozalarda yaranan xoşxassəli dəri böyümeleridir. Adətən zararsız olmalarına rağmen bəzi növləri yayıla bilər, ağrıya səbəb ola bilər. Eyni zamanda estetik kaygılar oluştura bilər. Siğillər, orqanizmin fərqli nahiyələrində yarana bilər və adətən əl, ayaq, üz, genital nahiyə və tırnak ətrafında tez-tez müşahidə olunur.
Ziyil Nədir?
HPV virüsünün səbəb olduğu dəri üzərində kiçik, kabarık və adətən sərt yapıda müşahidə olunan enfeksiyonlardır. HPV dəri hüceyrələrinin anormal şəkildə çoğalmasına səbəb olaraq ziyil yaranmasına yol açar. Siğillərin şekli, boyutu və rengi, orqanizmin hansı nahiyəsində oluştuğuna və virüsün türüne bağlı olaraq dəyişə bilər. Siğillər adətən zararsızdır. Bazıları zamanla öz-özünə kaybola bilər. Lakin bəzi növləri rahatsız edici, ağrılı və yayılmağa eğilimli ola bilər. Xüsusilə genital siğillər kimi bəzi növlər, HPV’nin yüksək riskli türleriyle əlaqəli olduğundan, tibbi müdaxilə gerektirə bilər.
Siğillərin törəməunda şəxsin immun sisteminin gücü, gigiyena vərdişləri və ciltteki kiçik kəsik və ya yaralar vacib rol oynayır. Siğillərin bulaşmasını qarşısını almaq üçün kişisel gigiyena kurallarına diqqət edilməsi və birbaşa temastan kaçınılması tövsiyə olunur.
Ziyil Səbəb Çıxır?
İnsan papilloma virüsü (HPV) səbəbindən yaranır. Dərinin üst tabakasına yerleşərək hüceyrələrin anormal böyüməsinə səbəb olur. HPV virüsü, dəri teması yolu ilə və ya ortak istifadə olunan eşyalar vasitəsilə bulaşa bilər. Xüsusilə zəif immun sistemi olan şəxslərdə dəridə kəsik və ya yara olan nahiyələrdə ziyil oluşma riski daha yüksəkdir. Havuza, saunaya və ya idman salonuna çıplak ayakla girmək, ziyil yaranmasını asanlaştıra bilər. Əlavə olaraq tırnak yemə və cildi davamlı qıcıqlanma etme alışkanlığı, virüsün asanca yayılmasına səbəb ola bilər. Ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilən genital siğillər isə korunmasız cinsi temas yolu ilə bulaşa bilər.
Ziyil Növləri Hansılardır?
HPV virüsünün fərqli növləri səbəbindən yaranır. Orqanizmin fərqli nahiyələrində, fərqli şekillərdə yarana bilər. Siğillərin şekli, boyutu və yüzeyi bulundukları nahiyəyə və infeksiyalaşmış edən HPV türüne bağlı olaraq dəyişə bilər. Bəzi siğillər sərt və pürüzlü bir yüzeye sahipken, bazıları düz və yumuşak ola bilər. Ziyil növləri və xüsusiləri aşağıdakılardır:
Geniş yayılmış Siğillər (Verruca Vulgaris): Adətən əllər, barmaqlar və tırnak ətrafında müşahidə olunur. Sərt, kabarık və pürüzlü yüzeye malikdir. Əsasən uşaqlarda və immun sistemi zəif şəxslərdə yaygındır.
Plantar Siğillər (Ayaq dabanı Siğilləri): Ayaq dabanında, xüsusilə daban və parmaq altlarında yaranır. Yürüme zamanı ağrı və narahatlıq hissine səbəb ola bilər. Nasır benzeri görünüşə malik olub, dəri altında böyüyə bilər.
Düz Siğillər (Verruca Plana): Üz, boyun, əl sırtı və bacaklarda geniş yayılmış olaraq müşahidə olunur. Kiçik, yumuşak və düz yüzeye malikdir. Xüsusilə uşaqlar və genç yetkinlərdə yaygındır.
İpliksi Siğillər (Filiform Siğillər): Üz, burun ətrafsi, çənə və göz kapaklarında yaranır. İnce, uzun və çıkıntılı bir görünüşə malikdir. Sürətli yayılma eğiliminde ola bilər.
Genital Siğillər (Condyloma Acuminata): Cinsi yolla bulaşan HPV virüsünün səbəb olduğu siğillerdir. Genital və anal nahiyədə yarana bilər. Müalicə edilməzsə yayıla bilər və ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Mozaik Siğillər: Ayaq dabanında kiçik kümelər halda bir araya gələn siğillerdir. Plantar siğillərdən fərqli olaraq yayılma eğilimindedir. Ağrılı ola bilər və yürümeyi çətinlaştıra bilər.
Ziyil əlamətləri hansılardır?
Adətən aydın və sərt kabarcıklar şeklinde yaranırlar. Lakin siğilin yerləşdiyi nahiyəyə və HPV türüne bağlı olaraq ağrı, qaşınma və ya qıcıqlanma kimi ek simptomlar da inkişaf edə bilər. Bəzi siğillər pürüzlü və kabarık bir yüzeye sahipken, bazıları daha düz və ciltle eyni seviyede ola bilər. Ziyil əlamətləri belə sadalana bilər
Dəri üzərində kabarık, sərt və ya pürüzlü toxuma törəməu
Dəri renginde, gri, kahverengi və ya sarımsı lekelər şeklinde böyümelər
Adətən ağrısız, lakin bəzi hallarda qaşınmalı və ya qıcıqlanma edici yapı
Ayaq dabanında yaranan siğillərdə yürüme zamanı ağrı və ya narahatlıq hiss
Əl və ayaq tırnaklarının ətrafında tırnak quruluşunda bozulma və ya qalınlaşma
Üz və boyunda ince, uzun və ya ipliksi quruluşa malik ziyil törəməu
Genital nahiyədə yer sahə siğillərdə qaşınma, yanma və ya yüngül ifrazat
Tırnak yemə və ya cildi qıcıqlanma etme kimi alışkanlıklara bağlı olaraq yayılma eğilimi
Ziyil Diaqnozu Necə Konur?
Dermatolog və ya ümumi cerrah, siğilin görünüşü, toxuması və yayılım şekline bakaraq diaqnoz koya bilər. Siğillər adətən aydın və tipik xüsusiləre malik olduğundan görsel müayinə diaqnoz koymaq üçün kifayət qədər ola bilər. Lakin siğilin türünü və ya bədxassəli bir lezyon olub olmadığını belirlemək üçün bəzi hallarda biyopsi aparıla bilər. Xüsusilə genital siğillərin dəqiq diaqnozu üçün HPV testi tətbiq edilə bilər. Əgər ziyil ağrılıysa hızla böyüyorsa və ya rəng değiştiriyorsa, həkim ek testlər yaparaq fərqli dəri xəstəliklərını ekarte edə bilər.
Siğillər Bulaşıcı Mıdır?
HPV virüsü vasitəsilə birbaşa temas və ya ortak istifadə olunan eşyalar yolu ilə yayıla bilər. Siğilli bir kişiyle əl sıxılmaq, havlu və ya tıraş bıçağı kimi kişisel eşyaları paylaşmaq bulaş riskini artıra bilər. Xüsusilə halk havuzları, idman salonları və ortak duş sahələrı kimi nemli ortamlar, HPV'nin yayılması üçün uyğun koşullar oluşturur. Immun sistemi zəif olanlarda ziyil bulaşma ihtimali daha yüksəkdir. Tırnak yemə, cildi qıcıqlanma etme və ya siğili kaşıma kimi alışkanlıklar virüsün orqanizmin fərqli bölgelerine yayılmasına səbəb ola bilər. Siğillərin bulaşmasını qarşısını almaq üçün kişisel hijyene diqqət edilmeli və birbaşa temas mümkün olduğunca azaltılmalıdır.
Ziyil Necə keçir? Ziyil Müalicəsi Necə aparılır?
Müalicəsi türüne, yerləşdiyi nahiyəyə və pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətinə bağlı olaraq dəyişə bilər. Bəzi siğillər zamanla öz-özünə kaybola bilər. Lakin əksəriyyəti ziyil yayılma eğiliminde olduğu üçün müalicə edilməsi tövsiyə olunur. Müalicədə kriyoterapi (dondurma), lazer müalicəsi, kimyəvi turşular və cərrahi üsullar kimi fərqli tekniklər istifadə edilə bilər. Evde tətbiq oluna bilən bəzi ziyil müalicə üsulları olsa da uzun müddətli və ya inatçı siğillər üçün bir həkimə müraciət edilməlidir. Xüsusilə genital siğillər və ya ağrılı siğillərin mutlaka mütəxəssis kontrolünde müalicə edilməsi lazımdır. Ziyil müalicə üsulları aşağıdakılardır:
Kriyoterapi (Dondurma): Maye azot kullanılaraq ziyil dondurulur. Bir neçə gün üçünde düşmesi sağlanır.
Kimyəvi Müalicə: Salisilik turşu və ya triklorasetik turşu kimi kimyəvilar siğilin soyulmasına kömək edir.
Lazer Müalicəsi: Dirençli siğillərdə lazer ışını ilə ziyil toxuması yakılaraq yok olunur.
Elektrokoterizasyon (Yakma): Elektrik akımı ilə ziyil toxuması yakılaraq müalicə olunur.
Cərrahi Üsullar: Böyük və ya dirençli siğillərdə lokal anestezi ilə ziyil kesilərək çıkarılır.
İmmünoterapi: Immun sistemini güçlendirmək üçün xüsusi dərmanlar istifadə olunur.
Ziyil Necə Önlenir?
Siğilin qarşısının alınması üçün HPV virüsüne qarşı korunmaq və immun sistemini güclü tutmaq vacibdir. Kişisel gigiyena vərdişlərina diqqət edilərək, siğilin yayılma və bulaşma riski ən aza indirilə bilər.
Əllər və ayaqlar müntəzəm olaraq yıkanmalı və kurulanmalıdır.
Başkalarının kişisel eşyaları (havlu, tırnak makası, tıraş bıçağı) kullanılmamalıdır.
Halka açıq duş və havuz sahələrinda terlik giyilmelidir.
Siğillərlə temas edilmemeli, siğilli nahiyə kaşınmamalıdır.
Tırnak yemə və ya parmaq emme kimi alışkanlıklardan kaçınılmalıdır.
Immun sistemini güçlendirmək üçün dengeli beslenilmeli və müntəzəm məşq yapılmalıdır.
Genital siğillərdən korunmaq üçün cinsi temas zamanı qorunma üsulları kullanılmalıdır.
Tibbi xəbərdarlıq
Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.
Mənbələr
Orijinal türkcə məqalə: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/sigil-nedir-sigil-əlamətləri-ve-tedavisi
NHS — Xəstəliklər A-dan Z-yə (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nhs.uk/conditions/
NICE — Təlimatlar və keyfiyyət standartları (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nice.org.uk/guidance
MedlinePlus — Sağlamlıq mövzuları (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://medlineplus.gov/healthtopics.html
Anadoluda «Dermatologiya» sahəsi üzrə həkimlər
Tez-tez verilən suallar
Ziyil Nədir?
HPV virüsünün səbəb olduğu dəri üzərində kiçik, kabarık və adətən sərt yapıda müşahidə olunan enfeksiyonlardır. HPV dəri hüceyrələrinin anormal şəkildə çoğalmasına səbəb olaraq ziyil yaranmasına yol açar. Siğillərin şekli, boyutu və rengi, orqanizmin hansı nahiyəsində oluştuğuna və virüsün türüne bağlı olaraq dəyişə bilər. Siğillər adətən zararsızdır. Bazıları zamanla öz-özünə kaybola bilər. Lakin bəzi növləri rahatsız edici, ağrılı və yayılmağa eğilimli ola bilər. Xüsusilə genital siğillər kimi bəzi növlər, HPV’nin yüksək riskli türleriyle əlaqəli olduğundan, tibbi müdaxilə gerektirə bilər.
Ziyil Səbəb Çıxır?
İnsan papilloma virüsü (HPV) səbəbindən yaranır. Dərinin üst tabakasına yerleşərək hüceyrələrin anormal böyüməsinə səbəb olur. HPV virüsü, dəri teması yolu ilə və ya ortak istifadə olunan eşyalar vasitəsilə bulaşa bilər. Xüsusilə zəif immun sistemi olan şəxslərdə dəridə kəsik və ya yara olan nahiyələrdə ziyil oluşma riski daha yüksəkdir. Havuza, saunaya və ya idman salonuna çıplak ayakla girmək, ziyil yaranmasını asanlaştıra bilər. Əlavə olaraq tırnak yemə və cildi davamlı qıcıqlanma etme alışkanlığı, virüsün asanca yayılmasına səbəb ola bilər. Ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilən genital siğillər isə korunmasız cinsi temas yolu ilə bulaşa bilər.
Ziyil Növləri Hansılardır?
HPV virüsünün fərqli növləri səbəbindən yaranır. Orqanizmin fərqli nahiyələrində, fərqli şekillərdə yarana bilər. Siğillərin şekli, boyutu və yüzeyi bulundukları nahiyəyə və infeksiyalaşmış edən HPV türüne bağlı olaraq dəyişə bilər. Bəzi siğillər sərt və pürüzlü bir yüzeye sahipken, bazıları düz və yumuşak ola bilər. Ziyil növləri və xüsusiləri aşağıdakılardır:
Ziyil əlamətləri hansılardır?
Adətən aydın və sərt kabarcıklar şeklinde yaranırlar. Lakin siğilin yerləşdiyi nahiyəyə və HPV türüne bağlı olaraq ağrı, qaşınma və ya qıcıqlanma kimi ek simptomlar da inkişaf edə bilər. Bəzi siğillər pürüzlü və kabarık bir yüzeye sahipken, bazıları daha düz və ciltle eyni seviyede ola bilər. Ziyil əlamətləri belə sadalana bilər
Ziyil Diaqnozu Necə Konur?
Dermatolog və ya ümumi cerrah, siğilin görünüşü, toxuması və yayılım şekline bakaraq diaqnoz koya bilər. Siğillər adətən aydın və tipik xüsusiləre malik olduğundan görsel müayinə diaqnoz koymaq üçün kifayət qədər ola bilər. Lakin siğilin türünü və ya bədxassəli bir lezyon olub olmadığını belirlemək üçün bəzi hallarda biyopsi aparıla bilər. Xüsusilə genital siğillərin dəqiq diaqnozu üçün HPV testi tətbiq edilə bilər. Əgər ziyil ağrılıysa hızla böyüyorsa və ya rəng değiştiriyorsa, həkim ek testlər yaparaq fərqli dəri xəstəliklərını ekarte edə bilər.
Siğillər Bulaşıcı Mıdır?
HPV virüsü vasitəsilə birbaşa temas və ya ortak istifadə olunan eşyalar yolu ilə yayıla bilər. Siğilli bir kişiyle əl sıxılmaq, havlu və ya tıraş bıçağı kimi kişisel eşyaları paylaşmaq bulaş riskini artıra bilər. Xüsusilə halk havuzları, idman salonları və ortak duş sahələrı kimi nemli ortamlar, HPV'nin yayılması üçün uyğun koşullar oluşturur. Immun sistemi zəif olanlarda ziyil bulaşma ihtimali daha yüksəkdir. Tırnak yemə, cildi qıcıqlanma etme və ya siğili kaşıma kimi alışkanlıklar virüsün orqanizmin fərqli bölgelerine yayılmasına səbəb ola bilər. Siğillərin bulaşmasını qarşısını almaq üçün kişisel hijyene diqqət edilmeli və birbaşa temas mümkün olduğunca azaltılmalıdır.
Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.