Robotik torakal cərrahiyyə, yəni robotla döş qəfəsi cərrahiyyəsi da Vinci robotik sistemindən istifadə edərək döş qəfəsi boşluğunda kiçik deşiklər vasitəsilə bəzi cərrahi prosedurların həyata keçirilməsi deməkdir. İnsan biləyini təqlid edən alətlər, intuitiv hərəkət nəzarəti və yüksək ayırdetmə qabiliyyətli üçölçülü görüntülər cərraha ənənəvi açıq və ya torakoskopik cərrahi üsulların məhdudiyyətlərini aşmağa kömək edir. Bu yanaşma ilə daha mürəkkəb müdaxilələri həyata keçirmək mümkündür. Da Vinci modeli üç əsas komponentdən ibarətdir:
- Cərrah konsolu
- 4 interaktiv qolu olan pasiyent bölməsi
- Yüksək ayırdetmə qabiliyyətli üçölçülü görüntüləmə paneli
Konsolda oturan cərrah əməliyyat sahəsinin üçölçülü görüntüsünü izləyir. Sistem cərrahın əl hərəkətlərini ölçür və filtrlədikdən sonra interaktiv robot qollarına ötürür. Da Vinci alətlərinin mikrohərəkətləri sistemdəki kompüter prosessoru tərəfindən idarə olunur. Da Vinci-nin kiçik və dəqiq “əlləri” insan biləyinin hüdudlarını aşan hərəkət diapazonu təqdim edir və beləliklə, ənənəvi laparoskopik və torakoskopik alətlərlə mümkün olmayan manevrləri həyata keçirməyə imkan verir. Da Vinci-nin 540 dərəcə hərəkət qabiliyyətinə malik hər bir qolu cərraha insan əlinin 180 dərəcəlik hərəkəti ilə müqayisədə daha dəqiq işləməyə imkan verir.
Torakal cərrahiyyədə tətbiqi
Torakal tətbiqlərə ağciyərin tamamilə (pnevmonektomiya), bir payının (lobektomiya) və ya bir seqmentinin (seqmentektomiya) cərrahi yolla çıxarılması daxildir. Bundan əlavə, robot qida borusu əməliyyatlarında, eləcə də ağciyərlər arasında yerləşən və mediastinum adlanan nahiyədəki kista və kütlələrin əməliyyatlarında uğurla istifadə oluna bilər.
Torakal cərrahiyyədə robotik cərrahiyyə videotorakoskopiyadan nə ilə fərqlənir?
Videotorakoskopiyada ikiölçülü görüntü səbəbindən dərinlik hissi itir; bu isə göz-əl koordinasiyasının zəifləməsinə və həyati orqanların yaxınlığında manipulyasiyalar zamanı ciddi ağırlaşma riskinin artmasına səbəb ola bilər. Robotik cərrahiyyə isə 10-12 dəfə böyütmə və üçölçülü görüntü təmin edir. Bundan əlavə, videotorakoskopik alətlər hərəkət diapazonuna görə məhduddur; robotik alətlər isə 540 dərəcə hərəkət edə bilən bilək mexanizmi sayəsində geniş manevr imkanına malik olduğu üçün mürəkkəb prosedurlarda daha uğurludur.
Cərrah və pasiyent üçün faydaları
Bu, pasiyentə daha az ağrı, daha kiçik çapıq, xəstəxanada daha qısa qalma, azalmış qan itkisi, daha az ağırlaşma, daha qısa bərpa müddəti və normal gündəlik fəaliyyətə daha tez qayıdış imkanı verir; cərraha isə yüksək ayırdetmə qabiliyyətli üçölçülü görüntü, daha yaxşı hərəkət diapazonu, eləcə də oturaq vəziyyətdə əməliyyat boyunca daha təhlükəsiz və rahat manipulyasiya təqdim edir.
Xərçəng pasiyentlərində robotik cərrahiyyədən istifadə edə bilərikmi?
İdeal pasiyentlər ağciyərin bir payında yerləşən 5 sm-dən kiçik şişi olanlardır. Bu qrup pasiyentlərdə onkoloji prinsiplər qorunmaqla lobektomiya və xərçəng pasiyentləri üçün çox vacib olan mediastinal limfa düyünlərinin disseksiyası təhlükəsiz şəkildə həyata keçirilə bilər. Bundan əlavə, ağciyərin tamamilə çıxarıldığı hallar da bildirilmişdir. Mütəxəssislər robotik cərrahiyyədə təcrübənin artması ilə daha mürəkkəb və daha invaziv müdaxilələrin mümkün olacağını vurğulayırlar.
Altan Kır
Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi üzrə Dosent, Dr.
Ürək-Damar və Döş Qəfəsi Sağlamlığı – Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi
Altan Kır
Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi üzrə Dosent, Dr.
Ürək-Damar və Döş Qəfəsi Sağlamlığı – Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi
Təhsil və Təcrübə
- Karadeniz Universiteti Tibb Fakültəsi, Trabzon
- Dicle Universiteti Tibb Fakültəsi Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi şöbəsi, Diyarbakır
- Royal Brompton Xəstəxanası, İngiltərə
- Memorial Sloan Kettering Xərçəng Mərkəzi, ABŞ
- Süreyyapaşa Döş Qəfəsi Xəstəlikləri və Döş Qəfəsi Cərrahiyyəsi Mərkəzi, İstanbul
- Tibbi ixtisaslar və maraq dairələri
- Traxeobronxial rezeksiyalar, sleeve (qollu) üsulu.
- Geniş rezeksiyalar
- Uşaq döş qəfəsi cərrahiyyəsi
Tədqiqat və Nəşrlər
- 15 beynəlxalq məqalə, 30 milli məqalə
- 45 təqdimat
- 2 kitab fəsli