Göz qızarması, gözdeki damarların genişlemesi və ya qıcıqlanma olması nəticəsində ağ kısmın (sklera) qırmızı və ya pembe renkte görünmesi ilə yaranan bir vəziyyətdir. Əksəriyyəti vaxt yorğunluq, allergiya, ətraf mühitlə bağlı etkenlər və ya göz kuruluğu kimi basit səbəblərdən kaynaklansa da bəzi hallarda ciddi göz xəstəliklərının bir əlaməti ola bilər.
Göz Qızarması Nədir?
Gözün ağ hissəsində (sklera) olan kiçik qan damarlarının genişleyərək aydın hale gelmesiyle yaranan qırmızılık və ya qızartı durumudur. Bu vəziyyət basit bir göz yorgunluğundan, göz enfeksiyonlarına və ya ciddi göz xəstəliklərına qədər bir çox fərqli sebebe bağlı olaraq inkişaf edə bilər. Kanlanma adətən yüngül qıcıqlanma və ya ətraf mühitlə bağlı faktorlardan kaynaklanıyorsa qısa sürede öz-özünə gecə bilər. Lakin bəzi hallarda gözde ağrı, batma, ışığa həssaslıq, görmə itkisi və ya ifrazat kimi ek əlamətlərlə birlikdə yarana bilər. Bu növ əlamətlər kornea infeksiyası, göz tansiyonu (glokom) və ya göz daxili iltihabı kimi ciddi durumların habercisi ola bilər.
Göz Qızarması Nədən yaranır?
Gözdeki kiçik qan damarlarının genişlemesi və ya qıcıqlanma olması nəticəsində yaranır. Adətən allergiya, göz kuruluğu, yorğunluq və ya ətraf mühitlə bağlı faktorlardan kaynaklana bilər. Uzun müddət bilgisayar və ya telefon ekranına bakmaq, uykusuz kalmaq gözde tahrişe və kanlanmağa səbəb ola bilər. Allergik reaksiyonlar, polen, toz, hayvan tüyü və ya kimyəvi maddələrlə temas sonra göz damarlarının genişlemesine səbəb ola bilər. Kontakt lens istifadəsi, göz hijyenine diqqət edilmemesi və yanlış lens istifadəsi göz kanlanmasını artıra bilər. Konjonktivit, üveit kimi infeksiyalar və kornea yaralanmaları da gözde kızarıklığa səbəb ola bilər. Əlavə olaraq göz tansiyonu (glokom), yüksək qan təzyiqi və ya diabet kimi sistemik xəstəliklər da göz damarlarını etkileyərək kanlanmağa səbəb ola bilər. Həddindən artıq kafein istehlakı də göz kuruluğunu artırıraq kızarıklığı şiddetlendirə bilər. Əgər göz qızarması davamlı hale gelirse və ya ağrı, bulanık görmə və ışığa həssaslıq kimi əlamətlər eşlik ediyorsa göz xəstəliyinın əlaməti ola bilər.
Xüsusilə romatoid artrit və lupus kimi autoimmun xəstəliklər, göz daxili toxumaların iltihaplanmasına yol açaraq kanlanmağa sebep ola bilər. Əlavə olaraq yeterince uyumamaq, göz damarlarının genişlemesine və kanlanmanın artmasına səbəb ola bilər. Stresin artması göz kaslarında gerginlik yarata bilər və bu da göz yorgunluğu ilə birlikdə kanlanmağa sebep ola bilər. Bunlarla birlikdə uzun müddətli ekran istifadəsi, klima və ya rüzgara məruz qalma gözyaşı istehsalını azaltaraq tahrişe və kanlanmağa səbəb ola bilər.
Göz Qızarması əlamətləri hansılardır?
Göz ağının (sklera) qırmızı və ya pembe bir renge dönüşmesiyle yaranır. Kanlanma, yüngül bir tahrişten ciddi göz xəstəliklərına qədər fərqli sebeplərlə yarana bilər. Adətən göz kuruluğu, yorğunluq və ya allergiya səbəbindən müvəqqəti ola bilər. Lakin bəzi hallarda ek simptomlarla birlikdə görülərək ciddi bir göz rahatsızlığına işaret edə bilər. Əgər kanlanmağa ağrı, ışığa həssaslıq, görmə bulanıklığı və ya ifrazat kimi əlamətlər eşlik ediyorsa, bir göz doktoruna müraciət edilməsi vacibdir. Göz qızarması əlamətləri şunlardır:
Göz ağında aydın qızartı və ya damarlı görünüş.
Gözde yanma, batma və ya qaşınma hiss.
Gözlərdə sulanma və ya ifrazat.
Gözde kuruluk və ya yabancı cisim hiss.
Işığa qarşı həssaslıq (fotofobi).
Göz kapağında şişkinlik və ya qıcıqlanma.
Bulanık görmə və ya çift görmə.
Göz ətrafında ağrı və ya basınç hiss.
Gözde qan oturması (subkonjonktival qanaxma).
Baş ağrısı və ya başgicəllənməyle birlikdə müşahidə olunan göz kızarıklığı (göz tansiyonu əlaməti ola bilər).
Sabah uyandığında gözlərdə yapışkanlık hiss və çapaklanma yaranması.
Göz kapaklarında batma hiss və həssaslıqin artması.
Görüşte qəfil dəyişikliklər və ya rəng algısında bozulmalar (göz tansiyonu və ya retina xəstəliklərının əlaməti ola bilər).
Tek taraflı göz kanlanmaları və şişkinliklərin eşlik etmesi (sinüzit və ya enfeksiyona bağlı ola bilər).
Göz Qızarması Diaqnozu Necə Konur?
Öncelikle pasiyentin şikayetlerinin dinlenmesi və ətraflı bir göz muayenesi ilə konur. Həkim, göz kanlanmasının nə zamandan beri davam ettiğini, hansı hallarda arttığını və qaşınma, yanma, ifrazat və ya görmə bulanıklığı kimi ek əlamətlərin olub olmadığını değerlendirir. Fiziki müayinə zamanı biyomikroskop (yarık lamba) ilə gözün ətraflı incelenmesi aparılır. Əgər infeksiya şüphesi varsa gözyaşı və ya göz akıntısından örnek alınaraq laboratoriya testləri aparıla bilər. Göz tansiyonu (glokom) şüphesi halında göz daxili basıncı (tonometri) ölçülərək yüksək olub olmadığı nəzarət olunur. Kanlanmanın allergik mi yoksa infeksiya mənşəli mı olduğunu anlamaq üçün göz yüzeyi və göz kapakları ətraflı olaraq incelenir. Əgər göz qızarması tez-tez tekrarlıyor və hastada diabet, yüksək qan təzyiqi və ya immun sistemi xəstəlikləri varsa ek olaraq qan testləri və ya irəli görüntüləmə üsulları istenə bilər.
Əgər gözde ciddi bir infeksiya və ya iltihaplanma şüphesi varsa, kornea və retina ətraflı şəkildə incelenərək zədələnmə olub olmadığı qiymətləndirilir. Göz kuruluğu səbəbindən kanlanma meydana geldiğinde, gözyaşı istehsalını ölçmək üçün Schirmer testi aparıla bilər. Əgər gözde davamlı təkrarlanan bir infeksiya və ya iltihaplanma varsa, göz sıvısından örnek alınaraq bakterial və ya viral etkenlər araştırıla bilər. Göz kanlanmasının sebebi belirlenərək uyğun müalicə prosesi planlanır.
Göz Qızarması Necə müalicə olunur?
Səbəbə bağlı olaraq değişir. Yüngül hallarda, gözləri dinlendirmək, uzun müddət ekrana bakmaktan kaçınmaq və gözləri yeterince nemlendirmək kanlanmanın geçmesine kömək edə bilər. Yapay gözyaşı damlaları, göz kuruluğuna bağlı kanlanmayı hafifletə bilər. Alerjiye bağlı göz qızarması halında, gözlərin ovuşturulmaması və alerjenlərdən uzaq durulması vacibdir. Toz və kimyəvi maddələrdən kaçınmaq, gözləri qıcıqlanma edən etkenləri azalda bilər. Soyuq kompres uygulamaq, göz damarlarını daraltaraq kızarıklığın azalmasına kömək edə bilər. Göz hijyenine diqqət etmək, əlləri tez-tez yıkamaq və gözləri kirli əllərlə temas ettirmemək, infeksiya mənşəli göz kanlanmalarını önleyə bilər. Uzun müddət davam edən və ya ağrı, görmə pozğunluğu kimi əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunan göz kanlanmaları üçün bir göz doktoruna müraciət edilməlidir. Əgər gözde yabancı cisim şüphesi varsa, gözü ovuşturmadan temiz su ilə yıkamaq tahrişi azalda bilər.
Ekran süresini azaltmaq, müntəzəm olaraq göz egzersizləri yapmaq, karanlık və quru ortamlardan kaçınmaq göz sağlamlığını koruyaraq kanlanmayı önleyə bilər. Salatalık dilimləri və ya papatya çayı kompresi istifadə etmək da gözdeki tahrişi azaltaraq kanlanmanın geçmesine kömək edə bilər. Əlavə olaraq Omega-3 yağ turşuları, A vitamini və C vitamini ehtiva edən qidalar göz sağlamlığını dəstəkləyir. Kifayət qədər su içmək, göz kuruluğunu önleyərək gözdeki damarların genişlemesini engelleyə bilər.
Tibbi xəbərdarlıq
Bu material yalnız ümumi məlumat məqsədi daşıyır və həkim məsləhətini, diaqnozu və ya müalicəni əvəz etmir. Əlamətlər, müayinə nəticələri və müalicə ehtiyacı hər bir şəxsdə fərqli ola bilər. Şikayətləriniz varsa ixtisaslı tibb mütəxəssisinə müraciət edin; ağır və ya sürətlə pisləşən əlamətlər zamanı təcili tibbi yardım alın.
Mənbələr
Orijinal türkcə məqalə: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/goz-kanlanmasi-neden-olur-goz-kanlanmasi-nasil-gecer
NHS — Xəstəliklər A-dan Z-yə (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nhs.uk/conditions/
NICE — Təlimatlar və keyfiyyət standartları (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://www.nice.org.uk/guidance
MedlinePlus — Sağlamlıq mövzuları (müraciət tarixi: 20 avqust 2026): https://medlineplus.gov/healthtopics.html
Tez-tez verilən suallar
Göz Qızarması Nədir?
Gözün ağ hissəsində (sklera) olan kiçik qan damarlarının genişleyərək aydın hale gelmesiyle yaranan qırmızılık və ya qızartı durumudur. Bu vəziyyət basit bir göz yorgunluğundan, göz enfeksiyonlarına və ya ciddi göz xəstəliklərına qədər bir çox fərqli sebebe bağlı olaraq inkişaf edə bilər. Kanlanma adətən yüngül qıcıqlanma və ya ətraf mühitlə bağlı faktorlardan kaynaklanıyorsa qısa sürede öz-özünə gecə bilər. Lakin bəzi hallarda gözde ağrı, batma, ışığa həssaslıq, görmə itkisi və ya ifrazat kimi ek əlamətlərlə birlikdə yarana bilər. Bu növ əlamətlər kornea infeksiyası, göz tansiyonu (glokom) və ya göz daxili iltihabı kimi ciddi durumların habercisi ola bilər.
Göz Qızarması Nədən yaranır?
Gözdeki kiçik qan damarlarının genişlemesi və ya qıcıqlanma olması nəticəsində yaranır. Adətən allergiya, göz kuruluğu, yorğunluq və ya ətraf mühitlə bağlı faktorlardan kaynaklana bilər. Uzun müddət bilgisayar və ya telefon ekranına bakmaq, uykusuz kalmaq gözde tahrişe və kanlanmağa səbəb ola bilər. Allergik reaksiyonlar, polen, toz, hayvan tüyü və ya kimyəvi maddələrlə temas sonra göz damarlarının genişlemesine səbəb ola bilər. Kontakt lens istifadəsi, göz hijyenine diqqət edilmemesi və yanlış lens istifadəsi göz kanlanmasını artıra bilər. Konjonktivit, üveit kimi infeksiyalar və kornea yaralanmaları da gözde kızarıklığa səbəb ola bilər. Əlavə olaraq göz tansiyonu (glokom), yüksək qan təzyiqi və ya diabet kimi sistemik xəstəliklər da göz damarlarını etkileyərək kanlanmağa səbəb ola bilər. Həddindən artıq kafein istehlakı də göz kuruluğunu artırıraq kızarıklığı şiddetlendirə bilər. Əgər göz qızarması davamlı hale gelirse və ya ağrı, bulanık görmə və ışığa həssaslıq kimi əlamətlər eşlik ediyorsa göz xəstəliyinın əlaməti ola bilər.
Göz Qızarması əlamətləri hansılardır?
Göz ağının (sklera) qırmızı və ya pembe bir renge dönüşmesiyle yaranır. Kanlanma, yüngül bir tahrişten ciddi göz xəstəliklərına qədər fərqli sebeplərlə yarana bilər. Adətən göz kuruluğu, yorğunluq və ya allergiya səbəbindən müvəqqəti ola bilər. Lakin bəzi hallarda ek simptomlarla birlikdə görülərək ciddi bir göz rahatsızlığına işaret edə bilər. Əgər kanlanmağa ağrı, ışığa həssaslıq, görmə bulanıklığı və ya ifrazat kimi əlamətlər eşlik ediyorsa, bir göz doktoruna müraciət edilməsi vacibdir. Göz qızarması əlamətləri şunlardır:
Göz Qızarması Diaqnozu Necə Konur?
Öncelikle pasiyentin şikayetlerinin dinlenmesi və ətraflı bir göz muayenesi ilə konur. Həkim, göz kanlanmasının nə zamandan beri davam ettiğini, hansı hallarda arttığını və qaşınma, yanma, ifrazat və ya görmə bulanıklığı kimi ek əlamətlərin olub olmadığını değerlendirir. Fiziki müayinə zamanı biyomikroskop (yarık lamba) ilə gözün ətraflı incelenmesi aparılır. Əgər infeksiya şüphesi varsa gözyaşı və ya göz akıntısından örnek alınaraq laboratoriya testləri aparıla bilər. Göz tansiyonu (glokom) şüphesi halında göz daxili basıncı (tonometri) ölçülərək yüksək olub olmadığı nəzarət olunur. Kanlanmanın allergik mi yoksa infeksiya mənşəli mı olduğunu anlamaq üçün göz yüzeyi və göz kapakları ətraflı olaraq incelenir. Əgər göz qızarması tez-tez tekrarlıyor və hastada diabet, yüksək qan təzyiqi və ya immun sistemi xəstəlikləri varsa ek olaraq qan testləri və ya irəli görüntüləmə üsulları istenə bilər.
Göz Qızarması Necə müalicə olunur?
Səbəbə bağlı olaraq değişir. Yüngül hallarda, gözləri dinlendirmək, uzun müddət ekrana bakmaktan kaçınmaq və gözləri yeterince nemlendirmək kanlanmanın geçmesine kömək edə bilər. Yapay gözyaşı damlaları, göz kuruluğuna bağlı kanlanmayı hafifletə bilər. Alerjiye bağlı göz qızarması halında, gözlərin ovuşturulmaması və alerjenlərdən uzaq durulması vacibdir. Toz və kimyəvi maddələrdən kaçınmaq, gözləri qıcıqlanma edən etkenləri azalda bilər. Soyuq kompres uygulamaq, göz damarlarını daraltaraq kızarıklığın azalmasına kömək edə bilər. Göz hijyenine diqqət etmək, əlləri tez-tez yıkamaq və gözləri kirli əllərlə temas ettirmemək, infeksiya mənşəli göz kanlanmalarını önleyə bilər. Uzun müddət davam edən və ya ağrı, görmə pozğunluğu kimi əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunan göz kanlanmaları üçün bir göz doktoruna müraciət edilməlidir. Əgər gözde yabancı cisim şüphesi varsa, gözü ovuşturmadan temiz su ilə yıkamaq tahrişi azalda bilər.
Bu məzmun məlumat xarakteri daşıyır və həkim tərəfindən təyin olunan konsultasiya, diaqnostika və ya müalicəni əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, ixtisaslı səhiyyə mütəxəssisinə müraciət edin.